Przejdź do treści
Logo "Tacheles - Jahr der jüdischen Kultur in Sachsen 2026". Links ist eine halbe Menorah in blauen Farbtönen zu sehen.

Simon Markel

Jako Niemiec został internowany i przewieziony do Kanady

Data urodzenia: 16.03.1923 r. w Chemnitz
Data śmierci: 19.04.2008 r. w Montrealu, Kanada

Rodzina Markelów

Chana i Feiwel Markel prowadzą koszerną rodzinę wraz ze swoimi czterema dziećmi: Wolfgangiem (Willym), Simonem, Davidem i Richardem. Wspólnie planują wyjazd do Ameryki i posiadają niezbędne do tego wizy. Jednak pod koniec października 1938 roku wszyscy bezpaństwowcy, Żydzi i Żydówki, którzy przybyli z Polski, zostają wydaleni z Niemiec – w tym również rodzina Markelów, która przenosi się do Krakowa. Stamtąd Chana Markel próbuje zorganizować ucieczkę swoich dzieci.

Ucieczka

W lutym 1939 roku Simon i jego brat David mieli uciec do Anglii z pomocą Polish Jewish Refugee Fund (PJRF) – jednej z wielu organizacji, które starały się ratować żydowskie dzieci z Niemiec i Europy. Jednak David musiał zrezygnować z wyjazdu przed odjazdem z powodu braku miejsc. Simon Markel wyruszył więc do Anglii sam. 14 lutego został zarejestrowany w Londynie, a następnie wysłany do Leeds.

Wysiłki Simona

Po przybyciu do Leeds stara się umożliwić ucieczkę również swoim braciom. pisze liczne listy do Polish Jewish Refugee Fund, a zwłaszcza do jego skarbnika, adwokata Elsleya Zeitlyna (1877–1959). Również jego matka, Chana, próbuje z Krakowa zorganizować wyjazd swoich trzech synów do Anglii. Jednak organizacja nie jest już w stanie przyjąć dzieci i wysiłki te pozostają bezskuteczne. Rodzice Simona Markela i jego trzej bracia zostają zamordowani podczas Holokaustu.

Z Anglii do Kanady

Po przybyciu do Leeds Markel zostaje błędnie zarejestrowany jako obywatel niemiecki. Chociaż próbuje to zmienić, w maju 1940 roku zostaje internowany jako „wrogi cudzoziemiec”, a następnie przeniesiony do obozu internowania Fort Lennox na wyspie Île-aux-Noix, niedaleko Quebecu w Kanadzie. W 1941 roku jego status zostaje zmieniony, jednak Markel postanawia pozostać w Kanadzie.

Po zwolnieniu z obozu pracuje jako inżynier i mieszka w Montrealu. Umiera w 2008 roku i zostaje pochowany na cmentarzu Baron De Hirsch w Montrealu.

W 2011 roku jego żona Miriam przekazuje Muzeum Holokaustu w Montrealu tefilin (paski modlitewne), które Chana Markel dała synowi przed ucieczką.